İlişkiler o denli başta konuşulduğu üzere problemsiz ve olağanüstü gitmeyebiliyor. Bilhassa de duygusal sonlar konusu bizce daima konuşulmalı. Hani şu “Bana bu yapılırsa berbat hissederim.” dediğimiz ancak karşı tarafın bazen farkında olarak bazen de “Ama ben o denli demek istemedim ki…” diyerek geçtiği yerler. İşte bu yerleri ele alacağız!
1. Özel alanına, mesela telefonuna daima sızmaya çalışıyorsa…
Bir ilgide samimiyet değerli evet lakin her şeyin bir sonu var. Partnerin daima telefonunu karıştırmak istiyorsa, toplumsal medya şifrelerini sormayı normalleştiriyorsa ya da arkadaşlarınla kimin, ne sıklıkla konuştuğunu denetim etmek üzere şeyler yapıyorsa bu itimat sıkıntısı olmaktan çıkıyor. Bu yalnızca denetim etme isteği oluyor. Özel alan, çift olunca ortadan kalkmaz. Kimse kimsenin FBI casusu değil. Birini sevmek onu takip sistemine çevirmek demek değil. Zira merak etmek öbür, izlemek diğer.
2. “Şaka yaptım” diyerek canını sıkıyorsa…
Bazı beşerler duygusal sonları mizah kılıfıyla aşabiliyor. Sana dair bir kompleksini tiye alıyor mesela; sonra da “Abartma yaaa!” deyip geçiyor. Hâlbuki sen içten içe kendini berbat hissetmiş oluyorsun. Kırıldığını söylediğinde “Espiriydi canım, abartma o kadar.” diyorsa şunu hatırla: Latife iki taraf da güldüğünde latifedir. Biri eğlenirken başkası geriliyorsa, orada komik bir şey kalmaz. Mizahın altına gizlenmiş pasif agresiflik bağlantıyı sessizce yıpratır.
3. Kararlarını daima sorgulaması da hudut ihlalidir.
Giydiğin kıyafetten tut iş teklifini kabul etmene ya da tatil planına kadar her seferinde “Sen bu türlü mi düşündün nitekim?”, “Bence yanlış yapıyorsun lakin neyse…” üzere yorumlar alıyorsan bu sırf fikir belirtmek değildir. Daima fikirleriyle seni şekillendirmeye çalışıyor olabilir. Bazen farkında bile olamayabilirsin. Sonrasında ise vakitle kendine inancını yitirirsin. Bir bakmışsın ki kararlarını almadan evvel onun nasıl reaksiyon vereceğini hesaplıyorsun. Bu da seni sen olmaktan uzaklaştırır.
4. Oburlarının önünde seni küçük düşürdüğünü hissetmen pek olağan değil.
Bazı beşerler alaycılık zannettikleri şeyle partnerlerini yavaş yavaş aşağı çeker. Kalabalık bir ortamda yaptığı alaycı yorumlar ve yüzünde gülümsemeyle gelen iğneleyici laflar pek de günahsız değil. Kelamım ona espri lakin hissettirdiği şey utanca çok yakın bir şey. İnsan sevdiği kişiyi oburlarının önünde korur ve yüceltir. Orada durup seni savunmasız bırakmaz. Şayet yanında biri varken daha gergin hissediyorsan o ortam inançlı değildir.
5. Daima onay beklemesi yahut onay vermeni istemesi, tehlike çanlarını çalar.
İlişkilerde dayanak olmak öbür, her davranışın karşılıklı puanlamaya dönmesi apayrı. “Ben sana şöyle yaptım, sen niçin bana bu türlü davranmadın?” usulü yaklaşımlar bir tıp duygusal pazarlık yaratır. Zira sevgi puanla ölçülmez. “Sen bana uygun davrandın, ben de sana yeterli davranacağım.” üzere bir denklem kuruyorsa bu sevilmek değil büsbütün borçlandırılmak hissi yaratır. İçinden geldiği için yaptığın bir şey bir anda mecburilik hâline dönüşür…
6. İrtibatı bir silah olarak kullanıyorsa…
Bazı beşerler küserek, görmezden gelerek ya da yokmuşsun üzere davranarak seni cezalandırır. Tartışmadan sonra günlerce konuşmamak ve iletilere geç yanıt verip seni merakta bırakmak buna dahil. Bu açık açık bağırmak değil tahminen fakat çok daha incitici. Zira pasif agresiflik ne olduğunu tam anlayamadığın bir huzursuzluk yaratır. Ne yaptığını çözemezsin lakin bir halde daima hatalı hissedersin. Halbuki sağlıklı ilgide irtibat bir duvar değil, köprü kurmak içindir.
7. Sağlıklı bir bağlantıda partnerler birbirlerini büsbütün değiştirmeye çalışmazlar. Dikkat!
Kiminle arkadaşlık ettiğinden, ne izlediğine ve hatta nasıl giyindiğine kadar sana ‘Senin yeterliliğin için.’ diyerek daima bir şeyleri değiştirmeye çalışması düzgünlük değildir. Bu sevgi de değil. Birini değiştirmek istemek aslında onun şu anki hâlini kabul etmemektir ve vakitle seni sen yapan şeyleri törpülemeye başlar. Düzgün niyetli bile olsa da öteki biri olmana sebep oluyorsa bu bağda sevildiğini değil, düzenlendiğini hissedersin. Bu da çok incitici olabilir.
8. Muvaffakiyetlerini küçümsemesi de hayli onur kırıcı olur.
Bir şeye emek veriyorsun ve gururlanıyorsun lakin partnerin “Yani herkes yapıyor artık bunu.”, “O kadar da büyük bir şey değil. Abartma.” üzere laflarla mevzuyu çabucak söndürüyor. Tahminen de kıskanıyor ya da gündemi ele geçirememekten hoşlanmıyor. Lakin her ne sebeple olursa olsun senin muvaffakiyetlerin onun egosuna ziyan veriyorsa orada dayanak değil rekabet vardır. Bir alakada biri parladığında başkası gölge yapmamalı. Tersine daha çok ışık tutmalı.
9. Sonlara hürmet duyan biri seni neden borçlu hissettirsin ki?
İyilik yapıp sonra “Ben senin için şunları yaptım, sen bana bunu bile yapmıyorsun.” üzere cümleler kuran biri sana yardım etmiyordur, seni borçlandırıyor olabilir. Sevgiyle yapılan şeyler deftere yazılmaz. Ancak kimi beşerler verdikleri şeylerin karşılığını ister. Üstelik bunu da suçluluk hissiyle yapar. Sen bir noktadan sonra onun yeterliliklerini karşılamaya çalışan biri hâline gelirsin. Bu da çok ağır bir yük olur. Bu yüzden vakitle ilgi, sevgi değil hesap kitabı üzere hissettirmeye başlar.
10. Ailen ya da arkadaş çevrenden uzaklaştırması da bir hudut ihlalidir.
Bazı partnerler bunu çok kibar yollarla yapar: “Senin o arkadaşın bana pek samimi gelmedi”, “Ailenle çok vakit geçirince ihmal ediliyorum.” demeleri mesela. Ne münasebet? Birinci başta hak verirsin tahminen lakin sonra bir bakarsın yalnızlaşmışsın. Sevdiklerinden uzak kalmak seni hem bağımlı hem de izole hissettirir. Bu stratejik bir yalnızlaştırma olabilir. Âlâ bir bağlantı seni toplumsal olarak kısıtlamaz. Tersine seni kendi çevrende daha da öz inançlı kılar.
11. Hayallerini gerçekçi bulmamasının bir hudut ihlali olduğunu söylesek?
Küçük bir iş fikrinden bahsediyorsun, “O iş tutmaz.” diyor. Yurt dışına gitme planı yapıyorsun, “Boşuna heveslenme.” diyor. Daima bir gerçekçi olma vurgusu yapıyor. Ancak aslında o gerçekçilik birçok vakit dehşet, kıskançlık ya da takviye vermeme dileğinin kılığına girmiş oluyor. Zira insan sevdiğini cesaretlendirir. Kendi güvensizliklerini senin hayallerine boca eden biriyle yürümek çok güç olur. Vakitle sen de kendine inanmayı bırakırsın. En tehlikelisi de bu.
12. Her tartışmayı senin hatanmış üzere çevirmeye çalışıyorsa…
Sınır ihlalidir. Bu türlü bir partnerle tartıştığında olaylar çorba üzere olur. Ne demek istediğini anlatamazsın zira mevzu birden senin öteki bir hatana bağlanır. Sonra da özür dilemek zorunda kalan yeniden sen olursun. Bu durum “gaslighting” dediğimiz manipülatif bağlantı sistemine emsal. Sana daima kendini hatalı hissettirir. “Bir şey demek istemiyorum artık, yeniden ben haksız çıkacağım.” demeye başlarsın. Halbuki sağlıklı bir tartışmada problem çözülür, bastırılmaz.
Lütfen şunları unutma. 👇
Bir bağlantıda hudut ihlali, yalnızca fizikî ya da çok bariz biçimde olmaz. Bazen küçük üzere görünen ancak daima tekrar eden davranışlarla da olur. Bir de bakmışsın ki kendine yabancılaşmışsın. İlgi iki bireyle başlar lakin birinci evvel kendinle arandaki ilgiyi müdafaan lazım. Kendi iç sesini duymazdan gelmeye başladığında sevgi ismi altında gelen her şey seni susturmaya başlar.
Bu unsurlardan kimileri sende yankı uyandırdıysa içgüdülerini hafife alma.
Senin hissettiklerin, senin pusulan.
Ve o pusula her vakit dışarıdan daha dürüst çalışır. 💖
