Son yıllarda yapılan araştırmalar, Alzheimer hastalığına bakışımızı kökten değiştirebilecek yeni bir ihtimali gündeme taşıyor: Hastalığın sadece yaşlanmanın bir sonucu değil, tıpkı vakitte bir enfeksiyonla ilişkili olabileceği düşünülüyor. Bilim dünyasında ses getiren son çalışmalar, diş eti hastalığına yol açan bir bakterinin Alzheimer’ın gelişiminde rol oynayabileceğini ortaya koyarak tartışmaları tekrar alevlendirdi. Ayrıntılar…
Son yıllarda yapılan birçok bilimsel araştırma, Alzheimer hakkında dikkat cazip bir ihtimali güçlendiriyor: Bu hastalık yalnızca yaşlılıkla ortaya çıkan bir durum olmayabilir; tıpkı vakitte bir enfeksiyonla da ilişkili olabilir.
Bilim insanları bu muhtemel enfeksiyonun tam olarak nasıl geliştiğini hâlâ araştırıyor, lakin elde edilen bulgular Alzheimer’ın düşündüğümüzden daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.
2019’da yayımlanan değerli bir çalışma, bu mevzuda şimdiye kadar elde edilen en güçlü ipuçlarından birini sundu. Araştırmacılar, Alzheimer’ın gerisindeki muhtemel bakteriyel etkenin, beklenmedik bir biçimde diş eti hastalığından kaynaklanabileceğini ortaya koydu. Louisville Üniversitesi’nden mikrobiyolog Jan Potempa’nın yürüttüğü bu çalışmada, Alzheimer nedeniyle hayatını kaybeden şahısların beyinlerinde, kronik diş eti iltihabına neden olan Porphyromonas gingivalis isimli bakteri bulundu.
Aslında bu bakteri ile Alzheimer ortasındaki alaka daha evvel de öne sürülmüştü, lakin bu çalışmada ilişki daha net şekillendi.
Farelerle yapılan deneylerde, ağızda başlayan bu bakteriyel enfeksiyonun vakitle beyne ilerleyebildiği görüldü. Üstelik bu süreç, Alzheimer’la sıkça ilişkilendirilen amiloid beta isimli proteinlerin artmasına yol açtı. Bu da bakterinin, hastalığın oluşumunda bir tetikleyici olabileceğini düşündürüyor.
İlginç bir öbür bulgu ise Alzheimer teşhisi konmamış birtakım şahıslarda bile düşük düzeylerde bakteriye ilişkin enzimlerin bulunması oldu. Bu durum, bu şahısların daha uzun yaşasalardı Alzheimer geliştirme ihtimallerinin yüksek olabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar, hem Alzheimer hastalarının hem de şimdi demans belirtileri göstermeyen lakin Alzheimer’a mahsus değişiklikler taşıyan şahısların beyinlerinde bu bakteri izlerine rastlanmasının kıymetli olduğunu vurguluyor. Bu da enfeksiyonun hastalığın geç evreleriyle ya da makus diş bakımıyla açıklanamayacağını gösteriyor.
