Sokakta ya da bir parkta şirin bir köpek gördüğümüzde çoğumuz dayanamayıp onu okşar, onunla vakit geçiririz. Genel olarak bizi sakinleştirdiğini, memnun ettiğini düşünürüz lakin bilim insanları bu durumun arkasında çok daha derin ve biyolojik bir gerçek olduğunu ortaya çıkardı.
İsviçre’deki Basel Üniversitesi’nden Rahel Marti liderliğindeki araştırmacıların gerçekleştirdiği ve itibarlı bilimsel mecmua PLOS ONE’da yayınlanan yeni bir çalışma, bir köpeği yalnızca izlemenin, hissetmenin ve ona dokunmanın beynimizde muazzam bir değişime yol açtığını kanıtladı.
Araştırmacılar, kızılötesi nörogörüntüleme teknolojisi kullanarak insanların köpeklerle etkileşime girdiği anlarda beyin aktivitelerini inceledi.
Ortaya çıkan bulgular epey şaşırtan:
-
Bir köpekle temas kurmak, beynin toplumsal ve duygusal etkileşimleri düzenleyen, işleyen en kritik bölgesi olan ‘prefrontal korteks’ aktivitesini kademeli olarak artırıyor.
-
Köpekle etkileşim yakınlığı arttıkça, frontal lob bölgesindeki kanın oksijenli hemoglobin konsantrasyonunda önemli bir artış yaşanıyor.
-
Bilim insanları, köpeğin yarattığı bu olumlu beyin aktivitesinin, köpek ortamdan ayrıldıktan sonra bile bir mühlet daha devam ettiğini saptadı.
Araştırmada, bu reaksiyonun yalnızca “tüylü ve sıcak bir şeye dokunma” dürtüsü olup olmadığını anlamak için fevkalade bir denetim kümesi kullanıldı.
Katılımcılara hem gerçek bir köpek sevdirildi hem de içine sıcak su şişesi konularak tartısı ve beden ısısı gerçek bir köpeğe benzetilmiş kürklü bir peluş aslan verildi.
Sonuçlar netti: İştirakçiler peluş oyuncakla etkileşime girdiğinde de beyin aktivitesi bir ölçü arttı. Lakin gerçek bir köpeğe her dokunulduğunda prefrontal beyin aktivitesinin katlanarak arttığı, oyuncak aslanda ise sonraki etkileşimlerde bu artışın durduğu gözlemlendi. En yüksek beyin aktivitesi ise en ağır temasın kurulduğu an olan ‘okşama’ durumunda ölçüldü.
Neden Peluş Değil de Gerçek Köpek?
Bilim beşerlerine nazaran bu durum, beynimizin canlı bir varlıkla kurduğu ‘aşinalık ve toplumsal bağ’ sistemiyle ilgili. Gerçek bir köpekle etkileşime girmek, cansız bir uyarana kıyasla beynimizde çok daha güçlü dikkat süreçlerini harekete geçiriyor ve derin bir duygusal uyarılmaya yol açıyor.
Hayvanlarla, bilhassa de sadık dostlarımız köpeklerle vakit geçirmenin insanların gerilim, korku ve depresyonla başa çıkmalarına yardımcı olduğu esasen biliniyordu. Fakat bu sürecin nörolojik haritasının çıkarılması, tıp dünyası için yepisyeni bir kapı aralıyor.
Araştırmacılar, elde edilen bu datalar sayesinde klinisyenlerin ruhsal rahatsızlıklar, sosyo-duygusal yetersizlikler ve depresyon tedavisi için çok daha gelişmiş ‘hayvan dayanaklı klinik terapi’ sistemleri tasarlayabileceğini öngörüyor.
