Toplum içerisinde kendi kendine konuşan birini gördüğümüzde, çoklukla bu durumu bir tuhaflık ya da zihinsel bir karmaşanın belirtisi olarak algılama eğilimindeyiz. Halbuki çağdaş psikoloji, bu alışkanlığın arkasındaki gerçeği farklı bir pencereden açıklıyor. Günlük hayatta kaybettiğimiz bir nesneyi ararken kendi kendimize ‘Nereye koymuş olabilirim?’ diye fısıldamak ya da şiddetli bir işe odaklanırken kendimize talimatlar vermek, aslında beynimizin sunduğu en tesirli bilişsel araçlardan biri olabilir.
Detaylar 👇
Uzun yıllar uzunluğu yanlış anlaşılan bu davranış, günümüzde zihinsel performansı artıran ve kanıyı somutlaştıran doğal bir düzenek olarak kabul ediliyor.
Sesli düşünme hareketi, beynin çalışma prensiplerini direkt etkileyen bir süreçtir. Araştırmalar, fikirleri sözlere dökmenin beynin görsel ve işitsel bölgelerini eş vakitli olarak harekete geçirdiğini göstermektedir. Bir objenin ismini yüksek sesle söylemek, o objeyi algılama süratimizi artırırken tıpkı vakitte dikkati makul bir noktada toplamayı kolaylaştırır. Karmaşık sorunlarla karşılaştığımızda sesli bir yol haritası çizmek, zihindeki karışık dataları bir sisteme sokar ve yanılgı yapma hissesini kıymetli ölçüde azaltır. Bu durum, konuşmanın yalnızca bir irtibat aracı değil, tıpkı vakitte kanıyı inşa eden bir ustalık olduğunu deliller.
Bu davranışın kökleri, çocukluk devrindeki sağlıklı gelişim süreçlerine dayanır.
Oyun oynarken ya da bir yapbozu birleştirirken kendi kendine konuşan bir çocuk, aslında içsel konuşma yetisini geliştirmektedir. Çocuklukta dışa vuran bu sesli kanılar, vakitle olgunlaşarak içsel bir diyaloğa dönüşse de yetişkinlikte büsbütün yok olmaz. Bilhassa gerilim düzeyinin yükseldiği, karar verme düzeneklerinin zorlandığı yahut ağır odaklanma gerektiren anlarda bu çocuksu alışkanlık yine yüzeye çıkar. Beyin, baskı altındayken denetimi eline almak ve kendini sakinleştirmek için dışsal bir sese gereksinim duyar.
Kendi kendine konuşmanın sonlarını belirleyen temel öge, kişinin bu hareket üzerindeki farkındalığıdır.
Uzmanlar, bu davranışın bir sıkıntıdan fazla zihinsel bir tertip yeteneği olduğunu belirtmektedir. Lakin bu durum denetim dışı bir hal alıyor ve gerçeklik algısında bozulmalarla birleşiyorsa bir uzmana danışmak gerekebilir. Bunun dışındaki tüm durumlarda, kendimizle kurduğumuz bu kelamlı bağ, zihinsel dayanıklılığımızı pekiştiren bir kuvvettir. Sonuç olarak, sessiz bir odada kendi sesimizi duymak, yalnızlığın değil; bilakis zihnimizin en karmaşık labirentlerinde yolumuzu bulmamızı sağlayan güçlü bir rehberin işaretidir.
