Yapay zeka tabanlı büyük lisan modellerinin kullanım alanı genişlerken, bu teknolojilerin insan bilişsel yetenekleri üzerindeki olumsuz tesirlerine dair bilimsel ihtarlar artış gösteriyor. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesinde çalışmalarını sürdüren araştırmacı Natalia Kosmyna, eğitim ve iş müracaatları süreçlerinde yapay zekâ kullanımının zihinsel süreçleri körelttiğine dair bulgulara ulaştı. Kosmyna staj müracaatlarındaki niyet mektuplarının tek tipleşmesi ve öğrencilerin ders içeriklerini hatırlama müddetlerinin kısalması üzerine mevzuyu laboratuvar ortamına taşıdı.
Detaylar 👇
Kaynak: https://time.com/7295195/ai-chatgpt-g…
Beyin Dalgaları Üzerinde Yapılan İncelemeler Çarpıcı Datalar Ortaya Koydu
MIT Media Lab araştırmacıları tarafından yürütülen ve 54 öğrencinin iştirakiyle gerçekleştirilen deneyde, deneklerin beyin dalgaları anlık olarak takip edildi. Üç kümeye ayrılan öğrencilerden, ChatGPT kullananlar, sadece arama motoru yardımı alanlar ve hiçbir teknolojik dayanak almayanlar halinde farklı metotlarla denemeler yazmaları talep edildi. Yapılan ölçümlerde, hiçbir teknolojik araç kullanmadan metin üreten kümenin beyin aktivitesinin en yüksek düzeyde seyrettiği belirlendi. Bu kümedeki öğrencilerin beyinlerinin birçok bölgesinde yaygın ve güçlü bir aktivite gözlemlenirken, süreci büsbütün zihinsel eforla yönettikleri saptandı.
Yapay Zeka Kullanımı Beyin Aktivitesini Yüzde 55 Oranında Düşürdü
Henüz akademik bir mecmuada yayımlanmamış olan araştırma sonuçları, ChatGPT kullanan kümenin beyin işlevlerinde önemli bir yavaşlama olduğunu gösterdi. Yapay zeka yardımıyla metin oluşturan bireylerin beyin aktivitelerinde, öteki kümelere oranla yüzde 55’e varan bir azalma kaydedildi. Araştırmacılar, bu durumun beynin tam bir uyku haline geçmesi manasına gelmediğini, fakat yaratıcılık ve derinlemesine bilgi sürece süreçlerinden sorumlu alanların pasifleştiğini söz etti. Bu durumun sonucunda, bireylerin kendi yazdıkları metinlere karşı aidiyet hissetmedikleri ve içerikleri hatırlamakta zahmet çektikleri belirlendi.
Bilişsel Teslimiyet Süreci İnsan Sezgilerini Tehdit Altına Aldı
Pennsylvania Üniversitesi tarafından yapılan paralel çalışmalar, insanların yapay zekâ çıktılarını sorgulamadan kabul etme eğilimini ‘bilişsel teslimiyet’ olarak tanımladı. Bireylerin kendi mantık süzgeçlerini ve sezgilerini devre dışı bırakarak algoritmaların sunduğu datalara boyun eğmesi, uzun vadede kalıcı bilgi saklama maharetlerini zayıflatıyor. Bilim insanları, yapay zekânın sunduğu konforun bedeli olarak insanın tahlil yeteneğini ve entelektüel derinliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldığını vurguluyor. Teknolojik bağımlılığın artmasıyla birlikte, zihinsel kasların fonksiyonsuzlaşması ve ‘bilişsel tembellik’ halinin yerleşmesi en büyük tehdit ögesi olarak bedellendiriliyor.
