Sağlıklı ömür ve beslenme dünyasında ‘tek bir hakikat’ olduğuna inanma eğilimindeyiz. Lakin bilim, yaş ilerledikçe bu doğruların esneyebileceğini gösteriyor. Son periyotta yapılan bir araştırma, et tüketen bireylerin 100 yaşına ulaşma ihtimalinin et yemeyenlere nazaran daha yüksek olabileceğini ortaya koyarak büyük bir tartışma başlattı. Lakin bu çarpıcı sonucun gerisinde, yaşlanma biyolojisine dair çok daha derin ve hassas bir ayrıntı yatıyor.
Detaylar 👇
Kaynak: https://www.science.com/study-finds-m…
Çin’de 80 yaş ve üzeri 5.000’den fazla kişinin iştirakiyle gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, et içermeyen beslenme sistemleri ileri yaşlarda her vakit avantaj sağlamayabileceğini gösterdi.
On yıllardır bitki bazlı beslenmenin kalp hastalıkları, diyabet ve obezite riskini düşürdüğünü biliyoruz. Pekala neden 80 yaşından sonra ibre bilakis dönüyor?
Cevap, bedenin biyolojik saati ile ilgili. 50 yaşında odağımız kronik hastalıkları engellemekken, 80 yaşında temel amacımız ‘kırılganlığı’ önlemek oluyor. Yaşlandıkça metabolizma yavaşlar, iştah azalır ve kas kütlesi süratle kaybolmaya başlar. Bu evrede beden, her lokmadan azamî proteini ve enerjiyi almak zorundadır. Bitki bazlı beslenme sistemleri lif açısından güçlü olsa da ileri yaştaki bireylerde muhtaçlık duyulan yüksek kaliteli protein ve B12 üzere vitaminlerin eksikliğine yol açarak kas kaybını (sarkopeni) hızlandırabilir.
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise zayıflık ayrıntısı.
Et yemeyenlerin 100 yaşına ulaşma bahtının düşük olması, yalnızca düşük kilolu iştirakçilerde gözlemlenmiştir. Ülkü kilosunda olan yaşlılarda et tüketimi ile uzun ömür ortasında bu türlü bariz bir fark bulunamamıştır.
Bu durum, yaşlılık biliminde ‘obesity paradox’ (obezite paradoksu) olarak bilinir. Genç yaşta fazla kilo bir risk faktörüyken, 80 yaşından sonra hafif kilolu olmak, bedenin muhtemel hastalıklar yahut kalça kırıkları üzere travmalarla başa çıkabilmesi için bir ‘enerji deposu’ fonksiyonu görür. Vejetaryen beslenip kâfi kalori ve protein alamayan yaşlılarda, düşük beden tartısı hayatta kalma talihini ne yazık ki düşürmektedir.
Balık, süt eserleri yahut yumurta tüketenlerin 100 yaşına ulaşma ihtimali, et yiyenlerle neredeyse tıpkı.
Yani sıkıntı ‘kırmızı et’ yemekten fazla, bedene kâfi biyoyararlanımı yüksek hayvansal protein sağlamaktır. Bu besinler kemik sıhhati için kalsiyum, kas gelişimi için kaliteli protein ve hudut sistemi için B12 sunarak yaşlılıkta ömür kalitesini artırır.
Beslenme, sabit bir liste değil, dinamik bir seyahattir. 50 yaşında uyguladığınız katı kurallar, 90 yaşında size ziyan verebilir. Bitki bazlı yemek alışkanlıkları çok sağlıklı olsa da ileri yaşlarda bu alışkanlıkların itinayla planlanması, gerekirse desteklerle desteklenmesi hayati kıymet taşır. Ömür uzunluğu sürecek sağlıklı bir ömrün anahtarı, bedenin değişen gereksinimlerine kulak vermek ve beslenme alışkanlıklarımızı vakte nazaran güncellemektir.
