Bilim insanları, Ay toprağını taklit eden bir ortamda nohut yetiştirmeyi başararak uzayda besin üretimi konusunda dikkat cazip bir adım attı. Araştırmaya nazaran gelecekte astronotlar, uzun misyonlarda muhtaçlık duydukları besinlerin bir kısmını Ay’da kendileri yetiştirebilir. Lakin elde edilen mahsulün insan tüketimi için inançlı olup olmadığı şimdi netlik kazanmış değil.
Bilim insanları, gelecekte Ay misyonlarında görev yapacak astronotların kendi besinlerini uzayda yetiştirebileceğine dair değerli bir adım attı.
Yapılan yeni bir araştırma, Ay toprağını taklit eden bir ortamda nohut yetiştirmenin mümkün olabileceğini ortaya koydu. Bu gelişme, uzay vazifelerinde Dünya’dan gönderilen kıymetli besin tedarikine olan bağımlılığı azaltabilecek bir tahlil olarak görülüyor.
ABD’deki Texas A&M Üniversitesi’nden araştırmacılar, Ay yüzeyinin büyük kısmını kaplayan lakin besin açısından son derece yoksul olan regolit adlı tozun laboratuvar ortamında oluşturulan taklidinde nohut yetiştirmeyi başardı. Çalışmada, Apollo misyonları sırasında Dünya’ya getirilen Ay örneklerinin kimyasal yapısı temel alınarak hazırlanan yapay Ay toprağı kullanıldı.
Araştırmacılar, bu ortamın bitkiler için uygun hale gelmesi emeliyle kırmızı Kaliforniya solucanlarının ürettiği ve besin açısından varlıklı olan solucan gübresini karışıma ekledi.
Ayrıca bitkilerin büyümesini desteklemek için nohut tohumları, köklerle simbiyotik bağ kuran arbusküler mikoriza mantarıyla kaplandı. Bu mantar çeşidi, bitkinin gereksinim duyduğu birtakım besinleri almasına yardımcı olurken ağır metallerin emilimini de azaltabiliyor.
Deneylerde Ay tozu oranı yüzde 75’e kadar olan karışımlarda hasat edilebilir nohut elde edildi. Lakin regolit oranı daha da arttığında bitkilerin gerilime girdiği ve erken periyotta kuruduğu gözlemlendi.
Araştırmada ayrıyeten bitkilerin köklerine direkt su ulaştıran pamuk fitili temelli bir sulama sistemi de kullanıldı. Bu prosedürün suyun hudutlu olduğu uzay ortamında bitki yetiştirmek için pratik bir tahlil sunabileceği belirtiliyor.
Bununla birlikte elde edilen nohutların insan tüketimi için inançlı olup olmadığı şimdi net değil.
Araştırmanın birinci müellifi Jessica Atkin, bir sonraki evrede bu mahsullerin besin pahası ve sıhhat açısından güvenliği üzerine çalışmalar yapılacağını söylüyor.
Araştırma, ABD’nin Artemis programı kapsamında 50 yılı aşkın bir ortadan sonra yine Ay’a insan göndermeyi planladığı bir devirde dikkat çekti. Şayet çalışmalar muvaffakiyetle sonuçlanırsa, gelecekte Ay üslerinde vazife yapan astronotların kendi yiyeceklerini yetiştirmesi mümkün olabilir.
