Finlandiya’da gerçekleştirilen ve sonuçları saygın bilim dergisi Scientific American’da yayımlanan yeni bir araştırma, annelik ve yaşlanma süreci ortasındaki klasik kabulleri sarsacak çarpıcı bilgiler ortaya koydu. Bilim dünyasında uzun müddettir tartışılan ‘üreme ve biyolojik yıpranma’ bağına farklı bir perspektif getiren çalışma, çocuk sayısının bayanların hücresel yaşlanma suratı üzerinde belirleyici bir tesiri olabileceğini gösteriyor.
Detaylar 👇
Araştırmanın en dikkat cazibeli bulgusu, biyolojik yaşlanmanın en yavaş gerçekleştiği kümenin iki yahut üç çocuk sahibi olan bayanlar olması.
Helsinki Üniversitesi’ndeki uzmanlar tarafından yürütülen çalışma, çocuk sahibi olmanın yalnızca fizikî bir güç tüketimi olmadığını, tıpkı vakitte bedenin yaşlanma sistemlerini etkileyen karmaşık bir istikrar sunduğunu öne sürüyor. Bulgulara nazaran, ne çocuksuzluk ne de çok çocuklu olmak (dört ve üzeri) biyolojik saat için avantaj sağlıyor. Yani asıl ‘altın oran’ bu orta kümede toplanıyor.
Araştırmacılar, 1934 ile 1944 yılları ortasında doğan 3.000’den fazla Finlandiyalı bayandan alınan kan örneklerini inceledi.
Çalışmada, kronolojik yaştan çok hücrelerin durumunu gösteren ‘biyolojik yaş’ tespiti için DNA metilasyon modellerini tahlil eden özel bir algoritma kullanıldı. Bu formülle yapılan ölçümler, uç noktalardaki (hiç çocuğu olmayan yahut dörtten fazla çocuğu olan) bayanların biyolojik yaşının, kronolojik yaşlarına oranla daha süratli ilerlediğini kanıtladı.
Bilim insanları bu durumu evrimsel biyolojideki ‘trade-off’ (telafi/takas) teorisiyle açıklıyor. Bu teoriye nazaran beden, sonlu gücünü ya üremeye ya da hücresel tamire harcar. Fakat bu çalışma, bu istikrarın sanılandan daha esnek olduğunu gösteriyor. İki yahut üç çocuk sahibi olmanın getirdiği hormonal düzenleme ve aile içi toplumsal dayanak sistemlerinin, çocuk yetiştirmenin fizikî yükünü dengeleyerek hücreleri esirgeyici bir tesir yarattığı düşünülüyor. Öte yandan, dört çocuktan sonrası beden için önemli bir hücresel gerilim faktörüne dönüşürken, çocuksuzluk yahut tek çocuk durumunda ise bu esirgeyici sosyal-hormonal avantajların eksikliği hissedilebiliyor.
Uzmanlar, bu bulguların mutlak birer kural olarak görülmemesi gerektiğinin altını değerle çiziyor.
Araştırmaya bahis olan bayanların 20. yüzyıl ortası Finlandiya’sında yaşamış olması, sonuçların o periyodun toplumsal güvenlik sistemleri ve hayat biçimiyle direkt alakalı olduğunu gösteriyor. Günümüzün çağdaş ömür şartları, sıhhat hizmetlerine erişim ve gerilim faktörleri bu dataları değiştirebilir. Hasebiyle bu çalışma, anneliğin biyolojik bir ‘ceza’ değil, hakikat şartlar altında yaşlanmayı yavaşlatan bir öge olabileceğine dair güçlü bir bilimsel delil sunmakla yetiniyor.
