Pek çoğumuz için güne başlamanın birinci kuralı, çocukluktan itibaren zihnimize kazınan o tanıdık rutinle başlar: Yatağı toplamak. Çarşafları germek ve yastıkları düzeltmek, disiplinli bir hayatın sarsılmaz bir göstergesi olarak kabul edilir. Lakin çağdaş psikoloji, bu esaslı alışkanlığı sarsacak enteresan bir gerçeği gösteriyor. Sabahları yatağını dağınık bırakan beşerler, sanılanın tersine ‘tembel’ değil, aslında az bulunan ve epeyce bedelli bir zihinsel özelliğe sahip olabilirler.
Detaylar 👇
Kaynak: https://sante.journaldesfemmes.fr/psy…
Yatağı “jilet gibi” yapma geleneği, aslında hijyenden çok dış görünüşün ve toplumsal statünün her şeyin önünde tutulduğu Viktorya devrinden kalma bir mirastır.
O periyotta tertipli bir konut, kişinin karakterinin aynası olarak görülürdü. Ancak günümüzün süratli temposunda, bu gelenek yavaş yavaş tesirini yitiriyor. Beşerler artık katı kurallar yerine daha otantik ve uygun hissettiren ömür biçimlerini tercih ediyor. Bilim dünyası da tam bu noktada devreye girerek, yatağını yapmayanların aslında zihinsel bir özgürlük alanına sahip olduklarını savunuyor.
Uzmanlar dağınıklığın tetiklediği bir yaratıcılığın varlığına işaret ediyor.
Minnesota Üniversitesi’nden psikolog Kathleen Vohs tarafından yürütülen ve Psychological Science mecmuasında yayımlanan araştırmalar, etrafımızdaki sistemin kararlarımız üzerindeki tesirini çarpıcı bir formda ortaya koyuyor. Vohs’un bulgularına nazaran, çok nizamlı ortamlar bizi inançlı ve klâsik tercihler yapmaya zorlarken, ‘dağınıklık’ beynimizin apayrı bir tarafını harekete geçiriyor.
Vohs, ‘Dağınık bir odada bulunmak, çağdaş toplumların ve iş dünyasının en çok gereksinim duyduğu şeyi, yani yaratıcılığı besler,’ diyor. Dağınık bir yatak aslında bir ‘yapıcı kaos’ örneğidir. Kişiyi katı mesken işi rutinlerinden ve klasik kalıplardan kurtararak, zihni yeni fikirler üretmeye teşvik eder. Bu şahıslar, güçlerini yalnızca görsel bir tatmin sağlayan estetik vazifelere harcamak yerine, bu enerjiyi sabahın birinci saatlerinde daha verimli ve yenilikçi süreçlere aktarırlar. Bir nevi ‘karar yorgunluğu’ndan kaçınarak, zihinsel kapasitelerini günün daha değerli işleri için saklarlar.
Elbette bu durum, yatağını toplayanların yanlışlı olduğu manasına gelmiyor.
Psikolojik açıdan bakıldığında, yatağını titizlikle yapan bireyler ekseriyetle mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olabilirler. Onlar için sabah bu küçük alanı denetim altına almak, günün geri kalanındaki belirsizliklerle başa çıkmak için bir inançlı bir alan oluşturur. Lakin yatağını dağınık bırakanlar, bu dışsal denetime muhtaçlık duymadan da güne başlayabilen, belirsizliğe karşı daha toleranslı profillerdir. Bu durum, tembellikten fazla iki farklı zihinsel işleyiş biçimidir.
Meselenin ruhsal boyutunu destekleyen çok kıymetli bir sıhhat argümanı da bulunmaktadır.
Kingston Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışma, yatağı toplamanın sıhhat açısından ziyanlı olabileceğini kanıtlıyor. Gece uzunluğu biriken beden ısısı ve nem, yatak sıkıca toplandığında çarşafların ortasına hapsolur. Bu da yaklaşık 1,5 milyon akar (mayt) için harika bir hayat alanı yaratır. Meğer yatağı dağınık ve açık bırakmak, nemin buharlaşmasını sağlayarak bu alerjenlerin yok olmasına yardımcı olur. Sonuç olarak, yatağınızı bırakmanız hem zihninizi yaratıcılığa açar hem de daha sağlıklı bir uyku ortamı sunar.
