Yapay zekâ sohbet robotları, gençler ortasında sırf bilgi edinmek için değil, duygusal dayanak almak gayesiyle da giderek daha fazla kullanılıyor. ABD’de yapılan yeni bir araştırma, her beş gençten yaklaşık birinin gerilim, tasa yahut ıstırap üzere hislerle başa çıkmak için yapay zekâya başvurduğunu ortaya koydu. Uzmanlar ise bu eğilimin, bilhassa ruh sıhhati açısından birtakım riskleri beraberinde getirebileceği konusunda uyarıyor.
Kaynak: https://jamanetwork.com/journals/jama…
Yapay zekâ sohbet robotları, gençler ortasında sadece bilgi edinmek için değil, duygusal takviye almak gayesiyle da giderek daha fazla kullanılmaya başladı.
ABD’de yapılan yeni bir araştırma, her beş ergen ve genç yetişkinden yaklaşık birinin üzgün, öfkeli, dertli yahut gerilimli hissettiğinde yapay zekâ sohbet robotlarından yardım aldığını ortaya koydu. Uzmanlar ise bu eğilimin, bilhassa ruh sıhhati alanında çeşitli riskleri beraberinde getirebileceği konusunda uyarıyor.
Araştırma kuruluşu RAND tarafından yürütülen ve sonuçları JAMA Pediatrics’te yayımlanan çalışmaya nazaran, 12-21 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 19’u duygusal problem yaşadıkları periyotlarda yapay zekâ sohbet robotlarından tavsiye aldığını belirtti.
Aynı kümenin 2025 yılının başlarında yapılan benzeri bir araştırmasında bu oran yüzde 13 düzeyindeydi. Son datalar, yapay zekânın gençlerin günlük hayatında giderek daha fazla yer edindiğini gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı ve RAND Kıdemli Siyaset Araştırmacısı Ryan McBain, gençlerin duygusal dayanak için teknolojiye yönelmesinin dikkat cazip olduğunu belirterek, ülkü olanın bireylerin etraflarında inanç duyabilecekleri insan bağlantılarına sahip olması olduğunu tabir etti.
Yapay zekâdan alınan tavsiyeler çoğunlukla yararlı bulunuyor.
Araştırmaya katılan gençlerin değerli bir kısmı, sohbet robotlarından aldıkları tavsiyeleri faydalı bulduğunu söyledi. Ayrıyeten iştirakçilerin yaklaşık yüzde 63’ü, yapay zekâdan ruhsal dayanak aldığını ailesiyle, arkadaşlarıyla yahut etrafındaki bireylerle paylaşmadığını belirtti. Bu durum, yapay zekânın gençler için daha mahrem ve yargılanmadan irtibat kurulabilen bir alan olarak görüldüğüne işaret ediyor.
Uzmanlar, ruh sıhhati hizmetlerine erişimde yaşanan zorluklar, uzun bekleme mühletleri ve uzman eksikliği üzere nedenlerin gençleri alternatif tahlillere yönlendirdiğini düşünüyor. Yapay zekâ araçlarının günün her saati erişilebilir olması da bu tercihte tesirli faktörlerden biri olarak bedellendiriliyor.
Uzmanlar risklere dikkat çekiyor
Ruh sıhhati uzmanları, yapay zekâ sohbet robotlarının terapi hizmeti sunmak yahut kriz durumlarını yönetmek gayesiyle tasarlanmadığını vurguluyor. Bilhassa birtakım sohbet robotlarının kullanıcıları çok derecede onaylayan cevaplar verme eğiliminde olması, hassas bireylerde sanrıları güçlendirebilecek yahut mevcut ruhsal meseleleri derinleştirebilecek bir risk olarak görülüyor. Son devirde bu durum, birtakım uzmanlar tarafından ‘yapay zekâ psikozu’ olarak tanımlanıyor.
Psikiyatrist Dr. Jodi Halpern ise gençlik devrinin insanların güçlü toplumsal bağlar geliştirdiği kritik bir süreç olduğunu belirterek, yapay zekâ sistemlerinin insan bağlantılarını taklit eden bir yapıya bürünmesinin sağlıklı olmadığını savunuyor. Uzmanlara nazaran sohbet robotlarıyla kurulan ağır duygusal bağlar, gerçek toplumsal ilgilerin yerini almaya başladığında yeni problemler ortaya çıkabilir.
