Yapay zeka, 80 yıldır matematik dünyasının çözülemeyen sırrı olan ünlü ‘düzlemsel ünite mesafe’ sorununu çözerek tarihi bir eşiği aştı. OpenAI tarafından geliştirilen model, matematikçilerin onlarca yıllık ezberini bozarak yepisyeni bir dizilim ailesi keşfetmeyi başardı.
Kaynak: https://www.theguardian.com/technolog…
Yapay zeka teknolojilerindeki hudut tanımaz ilerleyiş, bu kere matematik dünyasında tarihi bir zafere imza attı.
OpenAI tarafından geliştirilen genel hedefli bir model, tam 80 yıldır çözülemeyen ünlü ‘düzlemsel ünite mesafe’ sorununu çözerek bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Uzmanların da doğruladığı bu tarihi eşik, yapay zekanın yaratıcı bilimsel araştırmalardaki gücünü bir kere daha kanıtladı.
80 Yıllık Gizem Aydınlandı
Yapay zeka devi OpenAI, mantık yürütme hünerlerinde çığır açan yeni bir gelişmeyi duyurdu. Şirketin geliştirdiği sistem, ünlü Macar matematikçi Paul Erdős tarafından 1946’da literatüre kazandırılan ‘düzlemsel ünite ara problemini’ aşmayı başardı. Sorun temelde epey kolay bir soruya odaklanıyordu: Düz bir yere belli sayıda nokta yerleştirildiğinde, bu noktaların kaç çifti birbiriyle büsbütün tıpkı uzaklıkta olabilir? Erdős, bu araların makul bir hudutta artacağını öngörmüştü lakin yapay zeka, bu varsayımı büsbütün çürüten yepisyeni bir sonuç ortaya koydu.
OpenAI, toplumsal medya üzerinden yaptığı açıklamada matematikçilerin yaklaşık 80 yıldır en yeterli tahlilin “kare ızgaralara” benzediğine inandığını hatırlattı.

Ancak yeni yapay zeka modeli, bu esaslı inancı yıkarak çok daha yüksek performans gösteren yepisyeni bir dizilim ailesi keşfetti. Her ne kadar bu keşif, sorunun nokta çiftlerinin ne kadar süratli arttığına dair kesin tahlilini tam manasıyla vermese de, Erdős’ün belirlediği üst hududun epeyce yetersiz kaldığını kanıtlayarak literatürde taşları yerinden oynattı.
İnsanın Pes Ettiği Yerde İnat Etti
Dikkat çeken bir öbür ayrıntı ise bu muvaffakiyetin yalnızca matematiğe özel eğitilmiş bir araçla değil, sorunları küçük kesimlere ayıran genel emelli bir yapay zeka modeliyle elde edilmiş olması. Geçmişte OpenAI’ın misal argümanları, modelin ‘zaten bilineni kopyaladığı’ gerekçesiyle eleştirilmişti. Ama bu defa süreç, Erdős sorunları web sitesini de yöneten Thomas Bloom üzere saygın matematikçiler tarafından doğrulandı. Bloom, yapay zekanın bir insanın ‘keşfetmeye değmez’ diyerek vazgeçeceği yolları büyük bir inatla takip ederek bu sonuca ulaştığını vurguladı.
Sistemin bulduğu ispat son derece geçerli olsa da uzmanlar, bilginin sindirilmesi, tartışılması ve geliştirilmesi basamağında insan faktörünün hala hayati olduğuna dikkat çekiyor.
Makaleye katkı sağlayan matematikçi Tim Gowers, bu başarıyı ‘yapay zeka matematiğinde bir dönüm noktası’ olarak tanımladı. Surrey Üniversitesi’nden Andrew Rogoyski ise yapay zekanın insanlara farklı perspektifler sunduğunu belirterek, bu teknolojinin gelecekteki bilimsel araştırmaların temel araçlarından biri haline geleceğinin artık çok net olduğunu tabir etti.
