Teknoloji teşebbüsçüsü Dan Thomson, Filipinler’in Palawan bölgesinde yapay zeka tarafından yönetileceğini söylediği bir mikro ülke kurduğunu duyurdu. Sensay Island ismi verilen proje, klasik devlet fikrini teknolojiyle birleştiren sıra dışı bir deney olarak tanıtılıyor. Thomson’a nazaran binlerce kişi bu yapının vatandaşı olmak için ilgi gösterdi.
Yapay zeka kabinesinde Churchill, Mandela ve Gandhi var
Sensay Island’ın en dikkat cazibeli tarafı, idarenin tarihi figürlerden modellenen yapay zeka botlarına bırakılması. Projede Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Sun Tzu, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton ve Gandhi üzere isimlerden esinlenen dijital karakterlerin karar süreçlerinde yer alması planlanıyor.
Thomson’a nazaran bu yapay zeka kurulu, teklifleri kıymetlendirecek, tartışacak ve oylama yapacak. Akabinde alınan kararları uygulamak tekrar insanlara kalacak. Proje şimdilik büyük ölçüde deneysel bir yapı olarak ilerliyor. Adada şu anda kalıcı nüfus neredeyse yok denecek kadar az; Thomson’ın anlatımına nazaran alanda misyonlu bir bakıcı bulunuyor.
Binlerce kişi vatandaşlık için ilgi gösterdi
Thomson, projeye yaklaşık 12 bin kişinin ilgi gösterdiğini söylüyor. Başvuranların bir kısmı teknoloji meraklısı, bir kısmı ise mevcut hükümetlerden ve siyasetten yorulmuş şahıslardan oluşuyor. Sensay Island’ın e-vatandaşlık modeliyle büyümesi ve ilerleyen devirde dijital iştirakçilerle bir çeşit sanal topluluk oluşturması hedefleniyor.
Adada ileride yaklaşık 30 villa yapılabileceği, bölgenin Palawan etrafındaki ada turizmine alternatif bir durak haline gelebileceği tabir ediliyor. Lakin ada üzerinde ilan edilen bu idarenin devlet olarak tanınması beklenmiyor. Yani proje, daha çok mikro ulus fikriyle yapay zeka idaresini birleştiren toplumsal ve teknolojik bir deney üzere duruyor.
Uzmanlar yapay zeka idaresine kuşkuyla bakıyor
Proje ilgi alımlı görünse de uzmanlar epey temkinli. Oxford Üniversitesi Etik Yapay Zeka Enstitüsü’nden Alondra Nelson, tek bir şirket ve kurucu tarafından tasarlanan bir yapının demokratik olduğunu söylemenin sıkıntılı olduğunu belirtiyor. Ona nazaran yapay zekanın her gün farklı alanlarda yanılgı yapabildiği düşünülürse, idareye büsbütün güvenmek riskli olabilir.
Thomson da projenin berbata gidebilecek taraflarını büsbütün reddetmiyor. Hatta yapay zekanın bir gün kendi kararlarını uygulayabilecek araçlara, ödeme sistemlerine ve yüklenicilere ulaşabileceğini söylüyor. Bu da deneyi daha değişik lakin birebir vakitte daha tartışmalı hale getiriyor.
Sensay Island şimdilik resmi bir ülke değil; yapay zeka çağında ‘yönetim’ fikrinin ne kadar ileri götürülebileceğine dair dikkat çeken bir deneme.
