Dünyanın en süratli hayvanı denince akla karada koşan çita gelebilir. Fakat sürat rekoru gökyüzünde kırılıyor. Gökdoğan, avına pike yaptığı sırada inanılması güç bir sürate ulaşabiliyor. Dalış anında bedeni adeta aerodinamik bir oka dönüşüyor. Bu yüzden tabiatın en etkileyici avcılarından biri olarak kabul ediliyor.
Kaynak 1, Kaynak 2
Gökdoğan dalış sırasında saatte 389 kilometreye ulaşabiliyor
Gökdoğan, düz uçuşta değil, avına yanlışsız yaptığı dik dalışta rekor suratlara çıkıyor. Cornell Lab of Ornithology, bu kuşun dalış sırasında saatte 320 kilometrenin üzerine çıkabildiğini aktarıyor. National Geographic ölçümlerinde ise bir gökdoğanın saatte 389 kilometreye ulaştığı belirtiliyor. Bu sürat, onu hayvanlar aleminin en süratli canlılarından biri haline getiriyor.
Bu kadar süratli dalabilmesinin sırrı beden yapısında gizli. Kanatlarını gövdesine yaklaştırarak hava direncini azaltıyor, kuyruğunu ise istikamet vermek için kullanıyor. Burun deliklerindeki özel kemiksi yapıların yüksek süratte hava akışını düzenlemeye yardımcı olduğu düşünülüyor. Böylelikle gökdoğan, avına yaklaşırken hem suratını hem de denetimini koruyabiliyor.
Şehirlerin gökdelenleri yeni yuva alanına dönüştü
Gökdoğanlar bir devir bilhassa DDT isimli tarım ilacının tesiriyle önemli formda azaldı. Besin zincirine karışan bu unsur, yumurta kabuklarının incelmesine ve yavru çıkışının düşmesine neden oldu. Müdafaa çalışmaları ve yasaklar sayesinde tıp birçok bölgede tekrar toparlandı. WWF Canada, gökdoğanın bugün değerli bir müdafaa başarısı olarak gösterildiğini aktarıyor.
En farklı dönüşlerden biri kentlerde yaşandı. Gökdoğanlar, yüksek binaları ve köprüleri doğal kayalıkların yerine kullanmaya başladı. Kentlerdeki güvercin yoğunluğu da onlar için hazır av alanı oluşturdu. Bu nedenle kimi metropollerde gökdelen zirveleri, gökdoğanların yeni yuvalama noktalarına dönüştü.
Hızı, mühendislerin de ilgisini çekiyor
Gökdoğanın dalış biçimi, sırf tabiat meraklılarını değil, mühendisleri de ilgilendiriyor. Zira kuşun yüksek süratte istikrarını müdafaası, hava akışını yönetmesi ve avına nokta atışı yapması hayli gelişmiş bir doğal tasarım üzere görülüyor. Aerodinamik yapısı, burun sistemi ve kanat konumu bu yüzden bilimsel çalışmalara mevzu oluyor.
Bu kuşun kıssası sadece sürat rekorundan ibaret değil. Gökdoğan, jenerasyonu tehlikeye girmişken müdafaa çalışmalarıyla tekrar güçlenen, sonra da çağdaş kentleri kendine uyarlayan bir çeşit. Yani tabiatta suratın ne kadar büyüleyici olabileceğini gösterirken, birebir vakitte yanlışsız muhafaza siyasetlerinin bir canlı çeşidi için nasıl fark yaratabileceğini de hatırlatıyor.
