‘Kör yarasa’ tabiri yaygın olmasına karşın, yarasalar aslında hiç de kör değiller. Bilakis, bu eşsiz memeliler hem harika bir görme yetisine hem de eşsiz bir radar sistemine sahipler. Pekala bu yanılgı nereden geliyor ve yarasalar gerçekte nasıl görüyor?
Yarasaların Görme Yetenekleri Çeşit Cinse Değişiyor
Yarasalar iki ana kümeye ayrılır ve her kümenin görme yetenekleri farklıdır. Büyük meyve yarasaları olarak bilinen Megachiroptera kümesi, insanlardan bile daha düzgün görme yetisine sahiptir. Bu yarasalar renkli görme yetisine sahip olup, çiçeklerin nektarını ve meyveleri bulmak için güçlü gözlerini kullanırlar.
Küçük böcek yiyen yarasalar olan Microchiroptera kümesi ise hem görme hem de ekolokasyon sistemini birlikte kullanır. Bat Conservation International’ın araştırmalarına nazaran, bu küçük yarasalar da gece görüş yetenekleri hayli gelişmiştir.
Yarasaların ünlü ekolokasyon sistemi, görme yetilerinin yerine geçen bir yetenek değil, onu destekleyen ek bir araçtır.
Özellikle zifiri karanlıkta avlanırken, ses dalgalarıyla çevreyi tarayarak görmenin ulaşamadığı detaylı bilgiler edinerler. Ekolokasyon sayesinde yarasalar, bir böceğin cinsini, boyutunu, suratını ve tarafını saniyeler içinde tespit edebilirler. Bu sistem o kadar hassastır ki, insan saçı kalınlığındaki telleri bile algılayabilirler. Lakin bu harika radar sistemi, görme yetilerinin olmadığı manasına gelmez.
Bu yaygın yanılgının birkaç nedeni vardır. Birinci olarak, yarasalar gece etkin oldukları için beşerler tarafından nadiren görülürler. İkinci olarak, ekolokasyon sistemleri o kadar tesirlidir ki, bilim insanları uzun müddet bu yeteneklerinin görme ile ilgisi olmadığını düşünmüştür.
Ayrıca yarasaların gözleri boyutlarına nazaran küçük olduğundan, görme yetilerinin zayıf olduğu varsayılmıştır.
Ancak çağdaş araştırmalar, gözlerin boyutunun görme kalitesiyle direkt ilgili olmadığını göstermektedir.
Yarasalar, tabiatın eksiksiz mühendislik örneklerinden biri olarak hem görsel hem işitsel navigasyon sistemlerini kullanarak hayatta kalırlar. Bu ikili yetenek, onları gecenin en başarılı avcıları haline getirir. Artık ‘kör yarasa’ demeyelim, zira gerçekte bizden çok daha yeterli görüyorlar.
