İnsan davranışlarının perde gerisindeki gizemli sistemleri keşfetmeye hazır mısınız? Günlük hayatta farkında olmadan sergilediğimiz pek çok tavır, aslında beynimizin evrimsel süreçte geliştirdiği karmaşık ruhsal kodlara dayanıyor. Alışkanlık edinme mühletinden karar verme düzeneklerine kadar şaşırtan ayrıntıları barındıran bu gerçekler, hem kendinize hem de etrafınıza bakış açınızı kökten değiştirecek. Zihninizin işleyişine dair bu 16 çarpıcı bilgiyle, kendinizi tekrar tanımaya davetlisiniz.
Detaylar 👇
Kaynak: http://www.playbuzz.com/julierichmond…
1. Taklit etmek ve empati kurmak fizikî bir durum.
Bebeklerin gülümsemenize gülümsemeyle karşılık vermesi tesadüf değil, beynimizdeki ayna nöronların bir sonucudur. Bu biyolojik düzenek, diğerlerinin hislerini hissetmemizi sağlayarak toplumsal bağlarımızı güçlendirir ve öğrenme sürecimizi hızlandırır.
2. Bir şeyleri hayal ederken eğik ya da başınız üste dönük durursunuz.
Zihnimizde bir imaj canlandırırken dış dünyadan gelen görsel uyaranları engellemek için farkında olmadan bakış açımızı değiştiririz. Üste yahut yana bakmak, beynimizin ‘dahili ekranına’ odaklanmasına yardımcı olan fizikî bir refleksidir.
3. Uzun satırları daha süratli okursunuz; lakin her vakit kısaları tercih edersiniz.
Gözlerimiz geniş satırlarda daha az kesintiye uğradığı için teknik olarak uzun satırları daha akıcı okuruz. Lakin bilişsel olarak kısa satırlar bize daha az yorucu ve daha ‘bitirilebilir’ geldiği için gazete yahut blog dizaynlarında dar sütunları daha alımlı buluruz.
4. Bir şeyi kaybetmek, sizi, o şeyi kazandığınızda duyduğunuz sevinçten iki kat daha fazla üzer.
‘Kayıptan kaçınma’ olarak bilinen bu durum, 1000 TL kaybetmenin acısının, 1000 TL bulmanın sevincinden çok daha baskın olduğunu ispatlar. Bu evrimsel korunma içgüdüsü, risk alırken neden bu kadar temkinli davrandığımızı açıklar.
5. Senkron halindeki etkinlikler, kümeleri bir ortada fiyat.
Aynı ritimde yürümek, müzik söylemek yahut dans etmek insanların beyin dalgalarını ve kalp atışlarını uyumlu hale getirir. Bu ortak ritim, kişisel egoları bastırarak kümenin tek bir beden üzere hareket etmesini ve itimat hissinin artmasını sağlar.
6. Her vakit değerlendirebileceğinizden daha fazla seçenek olmasını istersiniz.
İnsan beyni denetimin kendisinde olduğunu hissetmek için çok sayıda seçenek istekler lakin seçenek sayısı arttıkça ‘karar felci’ yaşarız. Bol çeşit içeren bir reyon bizi içeri çekerken, aslında karar vermemizi zorlaştırarak bizi mutsuz edebilir.
7. Vaktinizin %30’unda zihniniz dağınık bir haldedir.
Gündüz düşleri kurmak beynin bir kusuru değil, aslında bir yaratıcılık idmanıdır. Zihnimizin daldığı bu anlar, beynin sorunları çözmek ve geleceğe dair planlar yapmak için kullandığı bir ‘serbest mod’ çalışma biçimidir.
8. Öteki insanların sizden daha kolay tesir altında kaldığını düşünürsünüz.
‘Üçüncü kişi etkisi’ nedeniyle, reklamların yahut siyasi bildirilerin diğerlerini kandırdığını lakin bizim bu bildirilere karşı bağışıklığımız olduğunu sanırız. Bu bilişsel önyargı, kendi manipülasyona açık yanlarımızı görmemizi engelleyen bir savunma sistemidir.
9. Kümeler, karar verme hareketinde berbattır.
Grup kanısı (groupthink) nedeniyle, bireyler küme içindeki ahengi bozmamak için mantıklı itirazlarını lisana getirmekten çekinirler. İştirakçi sayısı arttıkça sorumluluk dağılır ve çoklukla en rasyonel olan değil, en tanınan olan karar kabul görür.
10. Bir alışkanlık edinmek yaklaşık 66 gün sürer.
Popüler kültürdeki ’21 gün’ efsanesinin tersine, yeni bir davranışın otomatikleşmesi için ortalama iki aylık bir mühlet gerekir. Bu müddet, aksiyonun karmaşıklığına ve kişinin iradesine bağlı olarak aslında 18 ile 254 gün ortasında değişebilir.
11. Zeki beşerler kendi bedellerini küçümsemeye meyilliyken, aptal beşerler da tam bilakis kendilerini yüceltmeye eğilimlidir.
Dunning-Kruger tesiri olarak bilinen bu duruma nazaran, yetkinliği düşük olanlar yanlışlarını fark edemeyecek kadar bilgisizdirler. Nitekim bilgili olanlar ise öğrenilecek ne kadar çok şey olduğunu bildikleri için yeteneklerinden kuşku duyma eğilimindedirler.
12. Bilgisiz bir seçmenin listedeki birinci ismi seçmesi mümkündür.
Bilgi sahibi olmadığımız hususlarda beynimiz ‘bilişsel kestirmelere’ başvurur ve güçten tasarruf etmek için en baştaki seçeneğe yönelir. Bu ‘sıralama etkisi’, yalnızca seçim sandığında değil, restoran menülerinden imtihan kağıtlarına kadar her yerde geçerlidir.
13. Arkadaşlarınızda bir hudut vardır.
Dunbar Sayısı olarak bilinen teoriye nazaran, beynimizin neokorteks kapasitesi yalnızca 150 şahısla manalı toplumsal münasebet sürdürmemize müsaade verir. Toplumsal medyada binlerce takipçimiz olsa bile, gerçek manada ‘arkadaş’ diyebileceğimiz küme her vakit kısıtlı kalır.
14. Özsaygısını yitirmiş bireyler başka insanları aşağılamaya daha çok yatkındır.
Kendi kıymetini düşük gören bireyler, içsel huzursuzluklarını bastırmak ve kendilerini süreksiz olarak daha düzgün hissetmek için diğerlerini küçümserler. Bu durum, diğerini aşağı çekerek kendi yetersizliklerini gizleme uğraşından kaynaklanan bir savunma biçimidir.
15. Beşerler, sonuç düzgün olsa bile süratli karar verirlerken gerilim yaşar.
Beynimiz, dataları gereğince tartmadan sonuca vardığında yanılgı yapma korkusunu tetikler. Karar gerçek çıksa dahi, süratli hareket etmek dopamin yerine kortizol salgılanmasına neden olduğu için içsel bir tatminsizlik hissi yaratabilir.
16. Beşerler izlendiğinde ya da izlendiğini düşündüklerinde daha yeterli davranışlar sergilerler.
Sadece bir çift göz resmi bulunan bir odada bile insanların daha dürüst davrandığı ve kurallara uyduğu gözlemlenmiştir. Toplumsal onay alma ve dışlanma korkusu, biz izlenirken gerçek karakterimizden fazla ‘ideal’ karakterimizi sergilememize neden olur.
