Alüminyum denince çoğumuzun aklına mutfak folyosu, içecek kutuları ya da gündelik hayatta karşımıza çıkan eşyalar geliyor. Fakat artık işler biraz değişiyor. Zira King’s College London’daki araştırmacılar, alüminyumun şimdiye kadar düşündüğümüzden çok daha farklı davranabildiğini ortaya koydu. Üstelik ortaya çıkan sonuç, sadece laboratuvarları değil teknoloji ve sanayi dünyasını da yakından ilgilendiriyor.
Araştırmacılar, alüminyumun daha evvel görülmemiş kadar sıra dışı davranabildiğini ortaya koydu.
King’s College London grubu, yüksek yansıma kabiliyetine sahip alüminyum temelli moleküller geliştirdi. Çalışmaya kimya kısmı öğretim üyesi Dr. Clare Bakewell liderlik etti. Takım, en güçlü kimyasal bağlardan kimilerini parçalayabilen yapılar üzerinde çalışırken daha evvel hiç gözlemlenmemiş moleküler nizamlarla karşılaştı. Elde edilen bulgular Nature Communications’ta yayımlandı ve alüminyumun sanıldığından çok daha geniş bir potansiyele sahip olabileceğini gösterdi.
Araştırmanın en dikkat çeken sonucu ise ‘cyclotrialumane’ ismi verilen yapının birinci kere kayda geçirilmesi oldu. Üç alüminyum atomunun üçgen biçimde bağlandığı yapı, sıra dışı yansıma gücüne karşın farklı çözeltiler içinde kararlılığını koruyabiliyor.
İşte asıl sorun de tam olarak burada başlıyor. Zira hem sağlam kalabilen hem de farklı kimyasal süreçlere katılabilen yapı, hidrojenin ayrıştırılması ve etenenin denetimli formda zincir büyümesine dahil edilmesi üzere süreçlerde rol alabiliyor. Kimyasal üretimde temel yapı taşlarından sayılan etenenin bu sürece dahil olması da keşfi daha heyecan verici hale getiriyor.
Asıl sorun sırf yeni molekül keşfi değil, kıymetli metallere alternatif olabilecek yolun açılması.
Günümüzde kimya endüstrisindeki pek çok değerli süreç hâlâ platin ve paladyum üzere pahalı metallere dayanıyor. Lakin işin sıkıntı kısmı da tam olarak burada başlıyor. Zira metallerin çıkarılması hem hayli maliyetli hem de çevresel açıdan önemli yük yaratıyor.
Üstelik birden fazla, erişimi kolay olmayan bölgelerden elde ediliyor. Araştırmacıların alüminyuma yönelmesinin nedeni de tam olarak burada yatıyor. Zira alüminyum hem çok daha bol bulunan hem de bedelli metallere kıyasla çok daha ucuz kalan seçenek olarak öne çıkıyor.
Üstelik grup sadece kıymetli metallere alternatif aramıyor. Çalışma sırasında daha evvel görülmemiş yeni tepki yolları ve farklı moleküler yapılar da ortaya çıkarıldı. Yani karşı karşıya olduğumuz gelişme, sırf maliyet düşürme problemi değil. Glecekte daha pak, daha sürdürülebilir ve daha yaratıcı kimyasal üretim metotlarının önünü açabilecek çeşitten.
