Dijital yayıncılığının can damarları yükselen yapay zeka dalgası nedeniyle sarsılıyor. Bir vakitler kamuoyunu bilgilendirmek için yazılan haberler uzun bir müddettir Google tarafından fark edilmek ve üst hudutlara taşınmak için yapılıyor. Gazeteci Haluk Kalafat, ‘Tık tuzaklarından yapay zeka yamyamlığına’ başlıklı bir yazı kaleme alarak internet medyasının son durumunu kesimin önde gelen temsilcilerine sordu.
Kaynak: Journo
“Modern çağa girişinden beri temel sorunsalı olan ‘reklam-haber’ münasebetinin toksikleşme eğilimi.”
Bir internet sitesi için en değerli kurallarından biri de “Google’da görünür olmak.” İnternet sitelerinin temel gayesi Google tarafından üst sıralara taşınmak. Bunun için ise internet medyasında ‘SEO’ devreye giriyor.
Türkçeye “Arama Motoru Optimizasyonu” olarak çevrilen SEO’ya dair gazeteci Haluk Kalafat şu yorumu yapıyor: “Kavram aslında direkt habercilik mesleğiyle alakalı değil; daha çok çevrimiçi bir pazarlama metodu. Haberciliğin çağdaş çağa girişinden beri temel sorunsalı olan ‘reklam-haber’ münasebetinin toksikleşme eğilimi, dijital çağda SEO sorunuyla karşımıza daha büyük bir sorun olarak çıktı.”
“Medya bölümü kendi eliyle okuru kendinden uzaklaştıran bir canavar yarattı.”
Onedio’nun İçerik Yöneticisi Levent Yaşar, SEO haberciliğine dair medyanın kendi eliyle bir canavar yarattığını lisana getirerek, “Okur; ne vakit, nerede, saat kaçta, hangi kanalda gösteriliyor üzere temel soruları öğrenmek için habere giriyor. Lakin bu bilgileri alana kadar lafı dolandırıp duran, tıklanma nedeni olan soruları farklı hallerde yineleyip duran bir metni okumak zorunda kalıyor. Bir cümlelik bilgi için sayfayı aşağıya gerçek kaydırırken reklamlardan kurtulmaya çabalıyor. Okurun bu çeşit içeriklerden nefret etmesi çok doğal” tabirlerini kullandı.
SEO, Google ve GEO bilmeyenlerin artık gazetecilik yapmasının güç olduğuna dikkat çeken Yaşar, Google’ın tahtının neden sallantıda olduğunu da anlattı: “Dijital dünyada bir mühlet kalan kullanıcı, neyi nereden bulabileceğini bilir hale geliyor. Mesela Z Jenerasyonu bir şey arıyorsa ChatGPT’ye, TikTok’a yazıyor. Görüntü izleyerek öğreniyor. Google’a girecekse bile Gemini’yi kullanıyor.”
Küçük ve bağımız yayıncılara darbe.
Gazeteci Çağla Üren ise Google’ın atılımlarının gazeteciliğin yapılış biçimini değiştirdiğini vurgulayarak yapay zekanın süreci nasıl etkiliğini anlattı: “022’de ChatGPT çıkınca yeni bir periyoda girildi. Beşerler bilgiyi sitelerden aramak yerine, tüm bilgiyi tarayıp özeti sunan yapay zekaya yöneldi. Google da bu atağa yeni algoritmasıyla karşılık verdi. Artık ‘kaliteli içerik’ bir tercih değil, hayatta kalma kaidesi haline geldi.”
Üren, Google’ın algoritmasının küçük ve bağımsız yayıncılara darbe yaptığını söyledi. BBC üzere devlerin bile önemli trafik kaybı yaşandığını belirten Üren, “Haber odasında onlarca editör çalıştıran kurumların, güncellemenin ne vakit geleceğini bilmeden yapı değiştirmesi çok sıkıntı. Medya kuruluşlarının süratle aksiyon alması bu şartlarda çok zor” dedi.
