Şehirlerde gezerken ayakları yara içindeki ya da parmakları eksik güvercinler görmek artık çok sıradan bir görünüm. Pek çok kişi bunun enfeksiyon ya da kirli hayat şartlarından kaynaklandığını düşünüyor. Lakin Fransa’da yapılan bir araştırma, bu durumun arkasında çok daha şaşırtan bir neden olabileceğini ortaya koydu.
Parisli bilim insanları, şaşırtan bir ayrıntı fark etti.
Fransa’daki Ekoloji ve Müdafaa Bilimleri Merkezi’nden araştırmacılar, kent güvercinlerinin neden bu kadar sık ayak deformasyonu yaşadığını incelemek için 46 farklı noktada müşahede yaptı. Araştırma Biological Conservation mecmuasında yayımlandı ve sonuçlar hayli çarpıcıydı.
Toplamda incelenen yetişkin güvercinlerin yüzde 20’sinin parmaklarında eksilme yahut yara izi vardı. Lakin enteresan olan, bunun hastalıklardan kaynaklanmadığının anlaşılmasıydı. Evvelki birtakım çalışmalar, koyu renkli tüyleri olan güvercinlerin bağışıklık sistemlerinin daha güçlü olduğunu gösteriyordu. Şayet bu durum enfeksiyonlardan kaynaklansaydı, açık renkli güvercinlerin daha çok etkilenmesi gerekirdi. Fakat hem açık hem de koyu renkli güvercinlerde tıpkı oranda tahribat görülüyordu.
Ayrıca tek ayağı yaralı olan kuşların öteki ayağında hiçbir hasar görülmemesi, enfeksiyon ihtimalini neredeyse büsbütün ortadan kaldırdı. Tüm bulgular, bu yaralanmaların dışsal yani insan kaynaklı bir sebepten meydana geldiğini gösterdi.
Araştırmacılar, parmak deformasyonlarının kentlerin ağır bölgelerinde daha yaygın olduğunu fark etti.
Nüfusun kalabalık olduğu, gürültü ve hava kirliliğinin yüksek düzeyde bulunduğu alanlarda parmak kayıplarına daha sık rastlanıyordu. Bilhassa bu bölgelerde kuaför salonlarının sayısı fazlaydı.
Bilim beşerlerine nazaran güvercinler, yerde ya da yuva yaparken bu atık saçlara ve sentetik ipliklere temas ediyor. Bu lifler kuşun ayağına dolandığında, vakitle kan akışını kesiyor. Dolanım bozulduğunda dokular şişiyor, ziyan görüyor ve sonunda parmaklar kopabiliyor.
Araştırmanın baş muharriri ve Paris Tabiat Tarihi Müzesi profesörü Frédéric Jiguet, ‘Kuş yürürken bu iplik yahut saçı ayağına dolayabiliyor. Birden fazla vakit kendi uğraşıyla kurtuluyor lakin bazen iplik daha da sıkışıyor ve kan akışını büsbütün kesiyor.’ diyerek durumu özetledi.
Güvercinler kent hayatına kusursuz halde ahenk sağlamış hayvanlar.
Ataları olan kaya güvercinlerinden evrimleşen bu cins, kayalık alanların yerini binaların çıkıntıları, çatı ortaları ve köprülerin altıyla doldurdu. İnsanların bıraktığı yiyecek artıklarından beslenerek yıl boyunca hayatlarını sürdürebiliyorlar.
Ancak kentteki bu ahenk, birden fazla vakit onların aleyhine işliyor. Beşerler tarafından ‘hastalık taşıyan kirli kuşlar’ olarak damgalanan güvercinler, aslında bizim yarattığımız kirliliğin kurbanı.
