2025, dünya genelinde iş gücü piyasalarında kitlesel işten çıkarmaların öne çıktığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. Çok sayıda büyük ölçekli şirket, binlerce çalışanını işten çıkarırken, bu kararların değerli bir kısmı yapay zekâya yapılan yatırımlar ve otomasyon süreçleriyle ilişkilendirildi.
Danışmanlık firması Challenger, Gray & Christmas’ın bilgilerine nazaran, ABD’de sadece yapay zekâ odaklı işten çıkarmaların sayısı 2025’te yaklaşık 55 bine ulaştı. Yıl boyunca duyurulan toplam işten çıkarma sayısı ise 1 milyon 170 bin olarak hesaplandı. Bu düzey, Covid-19 pandemisinin en ağır hissedildiği 2020’den bu yana kaydedilen en yüksek sayı oldu.
Kaynak – Gazete Oksijen
Şirketler tasarruf için yapay zekaya yöneliyor.
ABD’de işten çıkarmalar sonbahar aylarında da sürat kesmedi. Ekim ayında patronlar yaklaşık 153 bin kişiyi işten çıkaracaklarını duyururken, kasım ayında bu sayı 71 binin üzerine çıktı. Kasım ayındaki işten çıkarmaların 6 binden fazlasının direkt yapay zekâ uygulamalarıyla ilişkilendirildiği belirtildi.
Enflasyonun maliyetleri artırdığı, gümrük tarifelerinin şirketler üzerindeki baskıyı yükselttiği bir devirde, firmalar tasarruf yollarını daha agresif biçimde aramaya başladı. Bu süreçte yapay zekâ, birçok yönetici için kısa vadede masrafları azaltan cazip bir seçenek olarak öne çıktı. MIT tarafından kasım ayında yayımlanan bir araştırmaya nazaran, yapay zekâ hâlihazırda ABD’deki işlerin yüzde 11,7’sini yerine getirebilecek kapasiteye sahip. Araştırma, bilhassa finans, sıhhat ve profesyonel hizmetler alanlarında toplamda 1,2 trilyon dolara ulaşabilecek bir fiyat tasarrufu potansiyeline işaret ediyor.
Kimi uzmanlar artık yapay zekanın “kolay işten çıkarma bahanesi” haline geldiğini söylüyor.
Ancak bu gelişmeler herkes tarafından birebir formda yorumlanmıyor. Oxford Internet Institute’ta yapay zekâ ve çalışma ömrü üzerine çalışan Fabian Stephany, CNBC’ye yaptığı değerlendirmede, yapay zekânın işten çıkarmalar için “kolay bir gerekçe” olarak kullanılabildiğini lisana getirdi. Stephany, pandemi periyodunda şirketlerin çok istihdama yöneldiğini, bugün yaşanan sürecin ise esasen bir “piyasa düzeltmesi” olduğunu belirterek, firmaların geçmişteki yanılgılı planlamalarını kabul etmek yerine sorumluluğu yapay zekâya yüklediğini savundu.
Buna rağmen 2025 yılı boyunca pek çok büyük şirket, tekrar yapılanma ve toplu işten çıkarma kararlarını duyururken yapay zekâ yatırımlarını ve otomasyonu direkt münasebet olarak göstermeye devam etti.
Hangi şirket ne kadar emekçi çıkardı?
AmazonAmazon, ekim ayında 14 bin kurumsal durumu kapatarak tarihindeki en büyük işten çıkarma dalgasını açıkladı. Şirket, kaynaklarını yapay zekâ odaklı büyük yatırımlara yöneltmeyi hedeflediğini duyurdu.
MicrosoftMicrosoft, 2025 boyunca yaklaşık 15 bin çalışanla yollarını ayırdı. CEO Satya Nadella, yapay zekâ merkezli dönüşümle şirketin bir “zekâ motoruna” evrilmesini amaçladıklarını belirtti.
SalesforceSalesforce’ta yapay zekâ takviyeli otomasyon sayesinde 4 bin müşteri dayanak çalışanı işten çıkarıldı. CEO Marc Benioff, yapay zekânın şirket içindeki işlerin yaklaşık yarısını üstlendiğini söyledi.
IBMIBM, yapay zekâ sohbet botlarının yüzlerce İK çalışanının misyonunu devraldığını açıkladı. Buna rağmen şirket, eleştirel düşünme gerektiren alanlarda işe alımları artırdı.
CrowdStrikeCrowdStrike, yapay zekâ kullanımını münasebet göstererek iş gücünün yüzde 5’ini oluşturan yaklaşık 500 çalışanı işten çıkardı. Şirket, bu sayede verimliliğin arttığını savundu.
WorkdayWorkday, yapay zekâ yatırımlarına kaynak yaratmak emeliyle yaklaşık 1.750 kişiyi kapsayan bir küçülmeye gitti. Şirket, önceliğini yapay zekâ tabanlı eserlere kaydırdı.
