Zürafalar uzun uzunlukları, benekli derileri ve şık yürüyüşleriyle Afrika’nın en dikkat cazip canlıları ortasında. Günün büyük kısmını ağaç yapraklarını yiyerek geçiriyorlar. Bunu yaparken kullandıkları en değerli özelliklerinden biri de tam 50 santimetreyi bulan uzun lisanları. Lakin bu lisanların rengi birçok memeliden farklı. Neredeyse siyah görünen bu renk uzun yıllardır merak konusu. Pekala zürafaların lisanı neden bu türlü görünüyor? Bakalım…
Kaynak 1, Kaynak 2
Uzmanlara nazaran zürafaların lisanındaki koyu renk, ağır melanin pigmentinden kaynaklanıyor.
Melanin, deride ve dokularda güneş ışınlarını emerek müdafaa sağlayan doğal bir unsur. İnsanlarda bronzlaşmayı sağlayan bu pigment, zürafalarda lisanın uç kısmında ağırlaşıyor. Zira lisanın bu kısmı daima olarak dışarıda ve güneşin ziyanlı UV ışınlarına maruz kalıyor.
Dilin ağız içinde kalan kısmı ise daha çok pembe. Bunun nedeni, lisanın bu bölgesinin güneşle daha az temas etmesi. Böylelikle zürafaların lisanı hem fonksiyonel hem de biyolojik olarak korunmuş oluyor. Şayet bu pigment olmasaydı, zürafalar gün uzunluğu yaprak toplarken lisanları kolay kolay güneş yanığına uğrayabilirdi.
Gün uzunluğu yemek yeme alışkanlıkları da bu rengin nedenlerinden biri.
Zürafalar, San Diego Hayvanat Bahçesi datalarına nazaran günde yaklaşık 34 kilo yaprak tüketiyor. Lakin her lokmada sırf birkaç yaprak alabildikleri için neredeyse bütün gün yemek yiyorlar. Bu da lisanlarının daima güneşe maruz kalmasına yol açıyor. Koyu renk pigment, bu uzun beslenme saatlerinde lisanın korunmasına yardımcı oluyor.
Ayrıca zürafaların en çok tercih ettiği akasya ağaçlarının kolları dikenlerle dolu. Bu dikenlerin ortasında dolaşan lisanı hem uzunluğu hem de yapısı sayesinde korunuyor. Lisan kaslı bir katman ile destekleniyor ve üzerini kaplayan ağır tükürük, antiseptik özelliği sayesinde küçük yaraların enfeksiyon kapmasını engelliyor.
Peki zürafaların lisanları neden bu kadar uzun?
Zürafaların lisanı hayvanlar alemindeki en uzun lisanlardan biri. Ortalama 45-50 santimetreyi bulabiliyor. Yani neredeyse yarım metre! Karşılaştırma yapmak gerekirse, bizim lisanımız ortalama 8 santimetre. Ortadaki farkı düşününce, zürafaların lisanı bizimkinden yaklaşık altı kat daha uzun.
Bu inanılmaz uzunluk, onların ağaçların en yüksek kollarına ulaşmasını sağlıyor. Uzunlukları esasen 5 metreye yaklaşsa da, akasya ağaçları 12 metreye kadar çıkabiliyor. İşte burada o uzun, kıvrak lisan devreye giriyor. Zürafalar bu sayede hem en taze yapraklara uzanabiliyor hem de öbür otçul hayvanlarla rekabet etmek zorunda kalmıyor.
