Sosyal medyada sıkça duyduğumuz telaşlı bağlanma terimi aslında sanıldığı kadar yüzeysel değil. Bağlantılarda yaşanan güvensizlik, kıskançlık ve terk edilme kaygısının ardında bu bağlanma biçimi olabilir. Üstelik yalnızca romantik bağlarla sonlu değil; arkadaşlık, iş ve aile bağlarını de etkileyebiliyor. Uzmanlara nazaran bağlanma tarzımız çocuklukta şekilleniyor ve değişmesi farkındalıkla mümkün. Pekala bu kadar sık anılmasının gerisinde yatan asıl neden ne? Bakalım…
Kaynak 1, Kaynak 2
Kaygılı bağlanma tam olarak nedir?
Kaygılı bağlanma, bireyin çocukluk periyodunda bakım veren bireyle tutarsız bir münasebet kurmasından kaynaklanıyor. Bebeklikte gereksinimlerine bazen karşılık verilen, bazen görmezden gelinen birey, vakitle ‘sevgi şartlara bağlıdır’ algısıyla büyüyor. Bu da yetişkinlikte kurduğu bağlarda, terk edilme korkusunu ve değersizlik hissini beraberinde getiriyor.
Kısacası kişi, sevgiye en çok gereksinim duyduğu anda sevginin eksikliğiyle baş başa kalmış oluyor. Bu bağlanma tarzına sahip bireyler çoklukla karşısındakinin sevgisini test etme eğiliminde oluyor ve münasebetleri sabote eden davranışlarda bulunabiliyor.
İlişkilerde nasıl ortaya çıkıyor pekala?
İlişkilerde daima onay beklemek, partnerden farklı kalındığında ağır kaygı yaşamak ya da en küçük arayı bile ‘artık sevmiyor’ biçiminde yorumlamak korkulu bağlanmanın temel göstergeleri ortasında yer alıyor. Bu şahıslar sık sık kıskançlık, bağımlılık, ağır ilgi beklentisi ve hudut koyamama üzere davranışlar sergileyebiliyor.
Aynı vakitte kendi hislerini söz etmekte zorlanabiliyor ya da diğerlerinin gereksinimlerini kendi gereksinimlerinin önüne koyarak ilgide kalmaya çalışabiliyor. Dr. Kendra Mathys’e göre bu bireylerde içten içe daima bir terk edilme korkusu var ve dehşet, ilgiler uygun giderken bile tetiklenebiliyor.
Kaygılı bağlanma yalnızca sevgililik bağlarında görülmüyor.
Arkadaşlıklar, iş alakaları ve hatta aile bağlarında bile tıpkı döngüler yaşanabiliyor. Örneğin, bir arkadaş iletinize geç yanıt verdiğinde çabucak ‘bir şey mi oldu?’ diye düşünüyorsanız ya da iş yerinde bir tartışma sonrası kıymet görmediğinizi varsayıyorsanız, sizin için tanıdık olabilir.
Bu bireyler için tenkit tehdit olarak algılanabiliyor ve oburlarının hislerini anlamakta zahmet yaşayabiliyorlar. Bilhassa inanç, onaylanma ve terk edilme mevzularında hassasiyetleri yüksek oluyor. Dertli bağlanma resmi bir psikiyatrik teşhis değil lakin yapılan anket ve müşahedeler, yetişkinlerin %40’ından fazlasının bu bağlanma tarzına sahip olabileceğini gösteriyor.
En büyük nedenlerden biri çocuklukta yaşanan duygusal ihmal, travmalar, erken yaşta yaşanan kayıplar ya da bakım veren kişinin tutarsız davranışları. Fakat yalnızca çocukluk değil, yetişkinlikte yaşanan ‘ghosting’, belirsizlik, alaka travmaları da inançlı bağlanmayı vakitle dertli hale getirebiliyor. Uzmanlara nazaran, bağlanma biçimi fark edildiğinde ve üzerine çalışıldığında değiştirilebilir.
