Kedi sahiplerinin birçoğu, zelzele olmadan evvel kedilerinin mecnun üzere sağa sola koştuğunu kesinlikle fark etmiştir. Bu tıp manzaralar beşere ister istemez ‘Acaba kediler sarsıntısı evvelden hissedebiliyor mu?’ sorusunu düşündürüyor. Mevzu hakkında bir sürü efsane var lakin bilimsel tarafı biraz daha karmaşık. Hakikaten bu sempatik canlılar, tabiatın sinyallerini bizden evvel mi alıyor yoksa biz mi her garip davranışlarına mana yüklüyoruz? Haydi, kimin haklı olduğunu birlikte öğrenelim.
Kaynak 1, Kaynak 2
Kedilerin zelzelesi evvelden hissedip hissedemeyeceği konusu bilim topluluğunda hayli tartışmalı.
Bazı araştırmalar bu fikri desteklerken, kimileri ise büsbütün karşı çıkıyor. Kedilerin sarsıntıdan çabucak evvel apansız saklanmaya başlamaları ya da çılgın üzere koşturmalarıyla ilgili çok sayıda görüntü ve kullanıcı yorumu var. İşin farklı yanı, bu davranışların tam da sarsıntı öncesi yaşanması. 1900 yılında Alman bilim insanı Helmut Tributsch, kedilerin yer kabuğundaki hareketlilik sonucu ortaya çıkan iyonları algılayabildiğini öne sürmüştü.
Bu fikir elbette pek çok kişi için hala bir teori. Daha yakın tarihte, Amerikalı jeolog Jim Berkland, gazete ilanlarından yola çıkarak iki Kaliforniya sarsıntısını gerçek varsayım ettiğini tez etmişti. Hatta İtalya’da devam eden diğer bir çalışma, kimi hayvanların sarsıntı öncesi sismik hareketleri algılayabileceğini ileri sürüyor.
Seismological Society of America üzere otoriteler ise tüm bu örneklerin sırf “tesadüfi” olduğunu savunuyor.
Onlara nazaran kediler; bazen garip davranır, bazen de zelzele olur. Bu iki olayın tıpkı vakte denk gelmesi, bilimsel olarak bir ilişki olduğu manasına gelmiyor. Ayrıyeten araştırmalar kedilerin bu davranışları ne kadar mühlet evvelden gösterdiği ya da zelzelenin merkez üssüne ne kadar uzaklıkta oldukları üzere mevzularda dengeli bir data sunamıyor.
Özetle, ortada sabit bir örüntü yok. Üstelik, olağandışı davranış tarifi da epeyce bilinmeyen zira kediler zati sık sık bu türlü davranıyor. Bilim topluluğu tekrar edilebilir ve ölçülebilir ispatlar olmadan bu üslup tezleri kabul etmiyor.
Yine de kimi özellikleri bu teoriye takviye veriyor olabilir.
Kediler insanlara kıyasla çok daha geniş bir işitme aralığına sahip. 64.000 Hz’e kadar duyabiliyorlar ki bu, yer altındaki küçük titreşimleri fark etmeleri için kâfi olabilir. Birebir vakitte patilerindeki hudut uçları ve hassas bıyıkları sayesinde en küçük titreşimleri, hava akımlarındaki değişimleri bile algılayabiliyorlar. Bu yetenekleri onların istikrarlı yürüyüşünden kaçmalarına kadar her davranışta tesirli.
Hal bu türlü olunca, sarsıntıdan evvel oluşabilecek en küçük yer hareketlerini ya da değişiklikleri fark etmeleri de çok da mantıksız görünmüyor. Tahminen de bazen yaşadıkları ani panikler, bizim bile fark edemediğimiz titreşimlerden kaynaklanıyor. Bazı bilim insanları onların manyetik alan değişimlerine ya da minik yer hareketlerine karşı çok hassas olduklarını düşünüyor. Her ne kadar bilim, şimdi bu bahiste net bir sonuca ulaşamasa da birçok kedi sahibinin ‘O garip davrandıktan sonra zelzele oldu’ demesi, insanları bu mevzuda inandırıyor.
