Kedilere bir şey öğretmeye çalıştıysanız, büyük ihtimalle şu tabloyu yaşamışsınızdır: Komutu verdiniz, kedi size baktı sonra da dönüp gitti. Ne oldu? Anladı ancak takmadı. ‘Gel buraya’ diyorsunuz, duymamış üzere yapıyor. ‘Hayır’ diyorsunuz, gözünüzün içine baka baka birebirini yapıyor. Pekala lakin neden böyleler? Köpekler çat diye öğrenirken, kediler neden burnundan kıl aldırmıyor?
Kaynak 1, Kaynak 2
Kediler neden köpekler kadar kolay eğitilemiyor?
En büyük sebep, kedilerin toplumsal yapısının köpeklerden çok farklı olması. Köpekler, doğaları gereği bir lideri takip etmeye yatkın. İnsanları sürü başkanı üzere görüp söylediklerine uymaya meyilliler. Kedilerdeyse bu türlü bir hiyerarşi yok. Onlar için meskende herkes eşit.
Hatta bazen üstün bile hissediyor olabilirler. Bu da eğitimi “emir-uygulama” değil, “ikna-katılım” seviyesine getiriyor. Yani bir kediye bir şey öğretmek istiyorsanız, onu neden yapması gerektiğine ikna etmeniz gerekiyor. Üstelik bunu da onun kurallarına nazaran yapmalısınız. Zorlama, baskı ya da ceza yolu kedi eğitiminde geri teper.
Kediler nitekim anlamıyor mu, yoksa umursamıyor mu?
Birçok kişi, kedilerin söyleneni anlamadığını sanıyor. Ancak işin gerçeği şu: Kediler çok yeterli anlıyor, yalnızca her vakit karşılık vermek istemiyor. Bu da onları sıkıntı eğitilen değil, sıkıntı motive edilen canlılara dönüştürüyor.
Ayrıca mimiklerini okumak da sıkıntı. Köpeklerde heyecan, ilgi ya da gerilim yüzlerinden okunabilir. Kedilerde bu net değil. Ne vakit dikkat kesildiğini ya da büsbütün koptuğunu anlamak güç. Bu da eğitimi deneme-yanılma sürecine dönüştürüyor.
Kedi eğitimi biraz da sabır istiyor
Kedilerin dikkat müddeti kısa. Bir şeyi birkaç dakika yapıyor, sonra ilgisini kaybedip öteki bir şeye geçebiliyor. Bu yüzden kısa ancak sık tekrarlarla çalışmak gerekiyor. Ödül mamaları işe yarayabiliyor lakin her vakit değil. Birtakım kediler o denli seçici ki, hangi mükafatı seçeceğinizi bile yanlışsız belirlemeniz lazım.
Ayrıca her kedinin karakteri farklı. Tıpkı konutta büyüyen iki kedi bile değişik eğitim reaksiyonları gösterebilir. Bu yüzden tek tip prosedür yerine, kedinin gücüne, mizacına ve toplumsal yapısına nazaran bir yaklaşım gerekiyor. Kedi eğitiminin sabır istemesinin asıl nedeni de bu; her adımda biraz daha tanımak, biraz daha ahenk sağlamak gerekiyor.
Kediler alışkanlıklarına bağlıdır. Bu da gerçek zamanlama, yanlışsız ödül ve bol tekrar ile işe yarayabilir. Ancak eğitimin işe yaraması için kedinin o anda sahiden istemesi gerekir.
Dolayısıyla bir şey öğretmek istiyorsanız evvel onun ilgisini çekmeyi, sonra da inancını kazanmayı hedeflemelisiniz. Kedi eğitiminin temeli bağ kurmak. Komut değil, irtibat temel olmalı. Gerisi vakitle geliyor esasen.
